Pse SHBA-ja ndalon importimin e armëve kimike?

TRIBUNA: Vlerësohet se ka numër të konsiderueshëm shqiptarësh të vjetër në Siri. I ka prekur konflikti edhe në atë zonë ku janë ata?

Vedat Xhymshiti është një nga gazetarët e rrallë nga Kosova që ishte në Siri, në kohën sa po zgjatë konflikti.

Ai thotë se kauza e sirianëve për çlirim nga regjimi i Assadit ka pësuar pështjellim për shkak të shumë intervenimeve. Xhymshiti është i bindur se shkatërrimi i armëve kimike mund të shkaktojë probleme edhe për gjeneratat e ardhshme.

Kjo është një intervistë e dhënë për të përditshmen prishtinase “Tribuna”, nga gazetari i pavarur Vedat Xhymshiti, i cili për gjashtë muaj të vitit 2012 kishte raportuar nga lufta civile e Reublikës Arabe të Sirisë për mediat ndërkombëtare. THE Frontliner, e sjell intervistën pesë muaj pas botimit të saj në të përditshmen ‘Tribuna’ në Prishtinë.

  • TRIBUNA: Ju keni qenë në Siri gjatë konfliktit. Si duket një kon-flikt brenda të njëjtit popull?

Xhymshiti: Në luftë vdesin të gjithë, atje nuk ka rregull kush vdes dhe kush jeton, atje jetojnë vetëm ata që kanë fatin të jenë dëshmitarë për të rrëfyer tregimin e mëpastajshëm. Është një konflikt seriozisht i keq. Tanimë nuk e ka kuptimin e luftës për çlirim, fuqitë e mëdha kanë ndërhyrë aq shumë saqë nuk dihet kush në të vërtetë është vrasësi dhe kush çlirimtari, e që në fakt të dyja palët e përfshira në konflikt janë palë që janë të përfshira në vrasje, ne përdhunime të së drejtës elementare të qenies njerëzore, atë për jetë.

Në fillim kur kam hyrë në Siri, ndjehesha si në Kosovë dikur, sepse studentët, mësuesit, furrtarët, këpucëtarët dhe bujqit sirianë, që kishin kapur armët për t’u çliruar nga regjimi Al-Assad, të jepnin dhe të argumentonin që ai vend me të vërtetë ka nevojë për t’u çliruar nga regjimi, për çka edhe ndërkohë u binda, pas një kohe të gjatë sa kisha intervistuar shumë dëshmitarë të palëve dhe pozicioneve të ndryshme.

  •  TRIBUNA: E dimë pak a shumë kush është regjimi i Bashar Al Assadit, por me aq sa keni njohuri, kush janë kryengritësit?
Vedat Xhymshiti, gjatë raportimit nga Republika Arabe e Sirisë. ©THE Frontliner

Vedat Xhymshiti, gjatë raportimit nga Republika Arabe e Sirisë. ©THE Frontliner

Xhymshiti: Siç e thashë edhe më parë, që në muajin maj të vitit 2012, kur unë kisha shkuar në Siri, me ç’rast duhej të hyja ilegalisht me ndihmën e kryengritësve, duke qenë se autoritetet siriane në Beograd kishin refuzuar kërkesën time për një vizë hyrëse zyrtare si gazetar, fillova të mendoj se mbase këtu ka diçka që autoritetet kishin për të fshehur. Kryengritësit janë shtresa e mesme dhe punëtore siriane, shtresa intelektuale dhe njerëzore, por do të thoni çfarë ndodhi me këta?

Unë kam përshtypjen se për një kohë shumë të shkurtër ata u shuan, u shuan në heshtje, duke përjetuar kështu një mungesë serioze mbështetëse nga ana logjistike. Unë isha dëshmitar që “mesitë’ të ndryshëm amerikanë kërkonin negociata me kryengritësit, politika e jashtme amerikane vazhdimisht përdoron kryengritjet e tilla mbase edhe i nxit me qëllim që të mund të ushtrojë kontroll mbi fushat e, siç i quajnë, korporatistët në zhargonin e tyre ‘fushat e arta’, sirianët nuk duan të bëjnë kompromis me fatin e tyre, me pasuritë e tyre që ua ka dhënë natyra, dhe si rrjedhojë situata u zhvillua kur numri i kryengritësve fetar u bë më i madh se i atyre njerëzor. Madje, madje, ka pasur edhe raste kur kryengritësit që kishin ardhur nga vendet e huaja i kanë luftuar kryengritësit sirianë, pra mësuesit, studentët, furrtarët, këpucëtarët etj.

Këta kanë mbështetje serioze logjistike dhe mbështetja u vjen nga jashtë. Fuqitë e mëdha janë të përfshira në këto situata dramatike për popullin sirian. Situata atje është shumë dëshpëruese, e tmerrshme dhe mund ta quaja një tragjedi njerëzore e shekullit 21. Imagjinojeni me grupin i cili është i deklaruar nga SHBA-ja si terrorist fronti “Al Nusra” korporatat evropiane kanë marrëveshje kontraktuale të tregut të zi, përmes të cilave ata i tregtojnë naftën nga territoret ku fronti “Al Nusra” i kontrollon në Republikën tashmë të zjarrtë Arabe të Sirisë.

  • TRIBUNA: Vlerësohet se ka numër të konsiderueshëm shqiptarësh të vjetër në Siri. I ka prekur konflikti edhe në atë zonë ku janë ata?

Xhymshiti: Është një numër i konsiderueshëm shqiptarësh në Siri, dhe ata mashtrohen nga individë të caktuar të cilët dyshohet se janë të kontraktuar nga korporatat e lindjes së mesme, të cilët i përdorin ata në emër të fesë, ndërkohë që në fakt ata luftojnë për kontroll të tregut të armëve dhe tregut të naftës.

Keni parasysh që perëndimit i kushton shumë më shtrenjtë lufta e kontrollit të tregut të armëve, sepse perëndimi duhet t’i paguajë njerëzit që shërbejnë në formacione ushtarake, ndërkohë që lindja i mashtron ata në emër të zotit. Nuk mund të vrasësh në emër të Zotit, sepse Zoti nuk je ti. Sepse zoti e ndalon çdo vrasje. Nëse këta që e quajnë veten islamistë janë kritikë ndaj politikës amerikane që vjen nga përtej detit e të vret në shtëpinë tënde, atëherë unë u rekomandoj këtyre që të mos shkojnë nga Kosova për të vrarë sirianë në shtëpinë e tyre. Lufta është luftë, dhe aty shkon për të vrarë njerëz, dhe vrasja është krim ndaj kujtdo që ti e bën, dhe kjo ndalohet edhe me rregullat fetare me aq sa më kanë informuar dijetarë të devotshëm islamë.

  • TRIBUNA: Keni informacione, nga kanë mundur të shkojnë ata?

Xhymshiti: Të gjithë të rekrutuarit qarkullojnë përmes Turqisë. Turqia është baza ‘mëmë’ përmes të cilit territor shqiptarët kalojnë, trajnohen furnizohen me armatim, dhe qarkullojnë në zonën e luftës.

Tanimë situata është pak a shumë e qetë pas marrëveshjes ruso-amerikane, që dmth., se luftimet mund të jenë më të pakta, por gjithsesi rreziku është aty, sepse është një territor i përfshirë në luftë dhe se natyrisht sidomos kur dihet se perëndimi që trumbeton për të drejtën njerëzore, u duk fare mirë se nuk është i shqetësuar aspak për vrasjet me armë siç i quajnë ata konvencionale, pra siç e dimë u vranë më shumë se 120 mijë civilë të paarmatosur, u ekzekutuan, torturuan dhe burgosën në mënyra më të tmerrshme dhe perëndimi në mënyrë spektakulare tentoi të tregohet serioze vetëm atëherë kur u raportua se ishin përdorur armët kimike ndaj civilëve një pretendim jo lehtë i besueshëm për shkak të mungesës së fakteve mbështetëse gazetareske dhe juridike si dhe nga edhe ajo çfarë është raportuar nga britanikja ›Mail Online‹ dhe nga gazetari i Associated Press se ishin vetë rebelët e furnizuar nga SHBA-ja ata që gabimisht kishin shkrepur ato armë. Po mundohemi ta gjejmë se si ka mundësi që një grup rebelësh të posedonin armët kimike në Damask.

  • TRIBUNA: Sa keni qenë në Siri, a fliste kush për armët kimike dhe si përshkruheshin ato?

Xhymshiti: Jo, nuk ka folur njeri për armë kimike, unë fshehurazi kam shkuar edhe në Damask, por nuk kam mundur të qëndroj më shumë se tre ditë pasi që shërbimi inteligjent na ishte vënë pas dhe shpëtuam kokën u kthyem mbrapa në territoret e kontrolluara nga kryengritësit sirianë. Gjithsesi edhe vetë sirianët kishin përshtypjen që megjithatë qeveria nuk do të përdorte armët kimike kundër civilëve, por me të vërtetë përdorimi ose jo i këtyre armëve të frikshme është krejtësisht konfuz, është krejtësisht i përbërë nga deklaratat politike të fuqive të mëdha dhe nuk ka fakte të mjaftueshme mbështetëse për këtë.

  • TRIBUNA: A keni folur me ndonjë ekspert të këtyre armëve për të ditur saktë se çfarë janë, si duken e si çmontohen?

Xhymshiti: Dan Kaszeta është një ish-oficer në ushtrinë e SHBA-së, Trupave Kimike dhe ish-anëtar i Shërbimit Sekret të SHBA-së, i cili tani është duke punuar si konsulent i pavarur. Ai ka një përvojë 22 vjeçare në fushën e mbrojtjes kimike. Me zt. Kaszeta, kam pasur mbrëmë një bashkëbisedim ku tregon se ligjet kushtetuese të SHBA-së nuk lejojnë importin dhe transportin e agjentëve kimikë të luftës brenda në territorin e Shteteve të Bashkuara, për diçka të tillë zt. Kaszeta ka shkruar edhe një artikull i cili është botuar në mediet amerikane. Shkencëtarët amerikanë janë të vetëdijshëm që mbetjet kimike të llojit të armëve çfarë posedon Siria janë të pamenaxhueshme, prandaj i kanë propozuar Kongresit Amerikan që të miratojnë ligje të cilat e ndalojnë importimin e llojit të armëve të tilla që janë të prodhuara nga agjenti i Portokalltë, agjent ky formulën e të cilit e ka ekskluzivitet të prodhimit industria amerikane e lëndëve kimike ‘Monsanto’ e i cili agjent është i prodhuar vetëm për të vrarë, për asnjë qëllim tjetër nuk mund të përdoret.

Sipas zt. Kaszeta, një litër ZAHARINË e agjentit të portokalltë, apo atij SARIN, e kthyer në avull, krijon 180 mijë metra kub ajër të ndotur dhe pasojat janë vdekjeprurëse. E këtu bëhet fjalë për sasi tonelatash të armëve kimike të gatshme për eksplodim. Nuk rrezikohet vetëm Shqipëria, në rrezik permanent vihet i gjithë rajoni i Evropës Jug-lindore. Këtë e ka konfirmuar edhe punonjësi shkencor në institutin e studimeve Ushtarake në Shqipëri Prof. Pëllumb Zaimi. Prandaj duke pasur parasysh krejt këtë situatë dhe krejt pazarllëqet mbrapa syve të publikut që dinë t’i bëjnë korporatat e fuqishme ushtarake, kam marrë vendim që me çdo kusht të vihemi në kundërshtim dhe të bashkohemi të gjithë njerëzisht e të kundërshtojmë çdo tentim të sjelljes së lëndëve kimike të Sirisë në Shqipëri apo kudo në Ballkan. Jeta jonë është në rrezik, politikanëve nuk u besohet nëse nuk ua shohim një vendim të qartë të nënshkruar dhe vulosur nga qeveria, cilado qoftë ajo që vendos të refuzojë ofertën apo presionin e politikës së jashtme amerikane.

  • TRIBUNA: Në muajin gusht u pat deklaruar se armët kimike janë përdorur në Siri. Kush i përdori ende zyrtarisht nuk dihet saktë. Por sipas jush, a janë përdorur dhe nga cila palë?

Xhymshiti: Intervistat me njerëzit në Damask dhe al-Ghouta, një periferi e kryeqytetit sirian, ku agjencia humanitare Mjekët pa Kufij kishin thënë se të paktën 355 njerëz kishin vdekur në muajin gusht nga ajo që besohej të jetë një agjent neurotoksik, duket se lë shumë për të dëshiruar. Megjithatë, nga intervistat e shumta me mjekët dhe banorët në al-Ghouta, luftëtarët kryengritës dhe familjet e tyre, të bëra nga korrespondenti i lindjes së mesme për Associated Press dhe MNTPress Dale Gavlak tregon një fotografi ndryshe nga ç’ishte raportuar nga mediet korporative, që dihet se politikat e tyre editoriale janë në pajtueshmëri të plotë me shtetet prej të cilave vijnë ato.

Shumë sirianë të al-Ghouta’s besojnë se kryengritësit e caktuar kishin marrë armët kimike nëpërmjet shefit të zbulimit të Arabisë Saudite, Princi Bandar bin Sultan, dhe siç kishin rrëfyer civilët në mënyrë anonime vetë ky ekip kryengritësish ishin përgjegjës për kryerjen e sulmit që kishte të bënte me gaz. Abdel Moneim i kishte thënë gazetarit Gavlak se 12 kryengritësit dhe i biri u vranë në brendësi të një tuneli i cili ishte përdorur për të ruajtur armët e ofruara nga një militant saudit, i njohur si Abu Ayesha, i cili ishte në krye të një batalioni luftëtarësh por, që nuk ishte sirianë, por sauditë. Babai i kishte përshkruar armët se dukeshin si një “strukturë e zgjatur e rrumbullakët tubacioni”, ndërsa të tjerat ishin si një “shishe me gaz të madh” i kishte rrëfyer gazetarit Gavlak. Ky lajm i raportuar nga gazetari është zhdukur, por unë nuk kam ende përgjigje nga gazetari të cilit i kam shkruar disa herë dhe i kam kërkuar që të hapim një linjë komunikimi lidhur me raportet që ai i ka deponuar për publikun ne MNT Press.

Kjo lë shumë për të dyshuar se sauditët janë të përfshirë në kontrabandë serioze të armëve për çka unë edhe kam raportuar në javoren zvicerane ‘Sunday Times’ ku kam argumentuar se si sauditët kishin përdorur një komandant të forcave rebele për t’i shitur armët zvicerane të dy palëve të përfshira në konflikt.

  • TRIBUNA: Ju jeni organizator i protestës kundër sjelljes së këtyre armëve në Shqipëri. Pse sipas jush duhet të shqetësohen kosovarët për këtë çështje?

Xhymshiti: Po, unë jam organizator, kam marrë mbështetje nga miqtë e mi intelektualë dhe klubi politik i studentëve, nuk dua t’i falënderoj sepse jemi të vetëdijshëm që e kemi detyrë dhe obligim njerëzor. Natyrisht që duhet të shqetësohen kosovarë, serbët, maqedonasit, malaziasit dhe i gjithë njerëzimi që jeton në këto anë. Këto, siç thotë eksperti amerikan, zt. Kaszeta dhe ai shqiptar zt. Pëllumbi, se mbetjet e vetëm një litri të këtij lloji të armëve shkaktojnë ndotjen e 180 mijë metrave kub, dhe mbetjet të dytë e konfirmojnë se janë të pamenaxhueshme. Prandaj janë të rrezikshme sepse janë vdekjeprurëse dhe shkaktojnë mutacione serioze gjenetike në lindjet e brezave të rinj për gjenerata të tëra. Të hënën kemi protestë gjithë-popullore dhe i lutem lexuesve tuaj dhe gjithë qytetarëve të Kosovës të na bashkohen te sheshi “Zahir Pa-jaziti” në Prishtinë në orën 13.00.

  • TRIBUNA: Në protestën tuaj të parë kundër sjelljes së këtyre armëve pati pak persona pjesëmarrës. Konsideroni se kosovarët nuk janë të vetëdijshëm për rrezikun?

Xhymshiti: Së pari protesta ishte nismë simbolike për t’u solidarizuar, së dyti konsideroj se mediet tona duhet të japin hapësirë sa më shumë dhe të hapin debate televizive me ekspertë që nuk janë të shitur çfarë po na paraqesin shpesh herë mediet amerikane, disa ekspertë të cilët thonë se armët nuk janë të rrezikshme për Shqipërinë, nëse nuk janë të rrezikshme, pse nuk po çojnë në Amerikë? Pse ligjet amerikane e ndalojnë importimin e armëve të tilla? Pse Norvegjia, Belgjika dhe Holanda kanë refuzuar ofertat e tilla?

Sepse pikërisht janë të rrezikshme, prandaj edhe ne vendosshmërisht duhet të kundërshtojmë dhe të zgjohemi në këmbë i madh e i vogël për interes njerëzor. Besoj se askush nuk dëshiron që në një të ardhme të afërt të infektohet nga sëmundjet kancerogjene, apo edhe të shoh se si nipat dhe mbesat e tyre të lindin me komplikime gjenetike të llojit me 15 gishtërinj, me dy koka, me një këmbë të gjymtë apo dorë, dhe mbase edhe me një sy, siç jemi dëshmitar se çfarë po vazhdon të ndodhë në Saigon, Vietnam, Hiroshima etj.

  • TRIBUNA: Keni paralajmëruar për të shtunën sërish protestë. Tash pas vendimit të kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama për refuzim, si do të veproni?

Xhymshiti: Ne megjithatë protestën do ta vazhdojmë ditën e hënë sepse duam të shohim konkretisht një vendim të Qeverisë shqiptare të firmosur nga Rama, e kabineti qeveritar. E ky dokument do të ishte argumenti i garancionit politiko-juridik që megjithatë, do të kënaqte kërkesat tona për refuzimin e zbatimit të procesit të asgjësimit të lëndëve kimike në territorin e Shqipërisë. Dhe nëse shohim deri ditën e hënë një vendim të tillë, atëherë protesta do të jetë manifestim i arritjes popullore shqiptare që mundën të bindnin qeverinë shqiptare.

  • TRIBUNA: Asnjë nga zyrtarët e shtetit të Kosovës nuk flet për këtë çështje. Pse mendoni se ndodh kjo?

Xhymshiti: Nuk çuditemi, ambasadat amerikane janë si mbretëri në hije në trojet tona. Politikanët tanë e kanë të zënë bishtin me derë, jorastësisht ambasadat instalojnë dhe inkurajojnë krimin e organizuar duke qenë se nuk e luftojnë atë pavarësisht pse ky obligim i luftimit të trendëve negativë politikë në vendet ku ata operojnë me mision diplomatik iu del nga konventa e Vjenës për diplomaci.

Ky fakt përben skandal diplomatik ndërkombëtar, mediet prestigjioze kanë shpalosur kabllogramët e WikiLeaks ku tregojnë se ambasadat amerikane kanë njohuri për përfshirjen e politikanëve në krime të organizuara dhe korrupsion, por fakti që këto nuk i luftojnë ata, tregon se ambasadat ose janë të përfshira në këto krime, ose duan që përmes mbajtjes së dosjeve t’i shantazhojnë politikanët, sepse fundja siç thotë edhe intelektuali më i madh amerikan Noam Chomsky politika e jashtme amerikane është e llojit të marrjes së banditëve me qira.

Kjo të tmerron ku je dëshmitar i këtyre fakteve. Unë jam i bindur se populli amerikan nuk e dëshiron një gjë të tillë por as ligjet amerikane, por janë individët të cilët përfitojnë mbi ligjin qëndrojnë mbi të në emër të tij dhe shpërlajnë trurin e popullatës duke bërë pazarllëqe të dëmshme për njerëzimin. Shikoni paraqitjen e ambasadori amerikan në Tiranë në Top Story, ai sillej si një skllavopronar ndaj politikës shqiptare në Tiranë. Këtë ne nuk duhet ta tolerojmë sepse as populli amerikan nuk do ta toleronte, sepse ata janë njerëzorë dhe jo skllavëror.

  • TRIBUNA: Derisa vetë shteti (Kosova) nuk shqetësohet për këtë çështje, së paku jo publikisht, pse duhet t’ju besojmë ju?

Xhymshiti: Janë pikërisht ekspertët e pavarur amerikanë të cilët kapacitetet e tyre profesionale dhe intelektuale i kanë vënë në shërbim të interesit njerëzor dhe ata po na informojnë, ne jemi të informuar nga ata pastaj i jemi vënë punës dhe kemi bërë kërkime dhe hulumtime edhe vetë.

Tutje që t’jua rikujtojmë të gjithë politikës se një akt i tillë çfarë po mendohet të bëhet në Shqipëri edhe kodi penal i Republikës së Shqipërisë, neni 230 – kreu VII, e trajton si akt terrorist, prandaj ne të vetëdijshëm duhet të zgjohemi dhe të reagojmë e kundërshtojmë një akt terrorist që po mendohet ti bëhet popullit shqiptar dhe njerëzimit në rajon. Mos na besoni neve, ju lutem verifikoni dhe hulumtoni edhe vetë ju krejt këto që po i themi.

  • TRIBUNA: Vlerësohet se çmontimi i këtyre armëve në Shqipëri, do t’i sjellë shtetit shqiptar rreth 2 miliardë euro për 5 vitet e ardhshme. Sipas jush, nëse çmontimi bëhet si duhet, a ia vlen të sakrifikohet për një investim kaq të madh?

Xhymshiti: Po do të vijnë këto para, por këto janë para për t’i paguar të gjithë stafin e kapaciteteve profesionale njerëzore, si dhe ndërtimin e impianteve, këto investime janë për procesin e çmontimit, e sikur edhe Shqipëria vërtet të përfitonte diçka të tillë, kjo është saktësisht të paguash një politikan që të lejojë të vrasë popullatën e tij. Për asnjë çmim nuk duhet të shitet koka e një njeriu. Që kur qenka në shitje njerëzimi? Kush janë ata batakçinj që shesin kokat tona? Ne nuk duhet të tolerojmë për asnjë çmim vrasjen tonë masive. Ne duhet të ngrihemi në këmbë dhe vendosshmërisht të sigurojmë jetën tonë pa sëmundje kancerogjene, dhe të parandalojmë që nipat e mbesat tanë të lindin me komplikime serioze çfarë i përmenda më lart.

Tribuna | E SHTUNË 16 NËNTOR 2013 | Jeton Musliu |

Enter your email address to subscribe to THEFrontliner.net and receive notifications of new posts by email.

RELATED BY